مهاجرت، بازگشت به وطن، دو روی یک سکه

پدیده مهاجرت همواره در جوامع توسعه نیافته مسئله قابل توجهی است،سالانه شمار زیادی از جمعیت تحصیل کرده کشورمان به امید یافتن فرصتهای بهتر برای زندگی توشه سفر می بندند و اما مسئله ای که در نظر شمار زیادی از این افراد قابل توجه نیست، روز بازگشت به وطن می باشد، چه زمانی می شود بازگشت؟ و اصلا این بازگشت بزرگ شدنی است؟ شاید چون این موضوع، دغدغه من هم می باشد، بارها به آن فکر کرده ام اما نتیجه ای نیافته ام. اخیرا کتابی از میلان کوندرا نویسنده چک خواندم با عنوان "فراموشی" میلان کوندرا در این کتاب به بازگشت نافرجام مهاجران به سرزمین مادری اشاره می کند کسانی که نه در آنسوی مرزهای وطن بومی هستند و نه حتی در سرزمین مادری که سالها از آن فاصله گرفته اند؛ خاطراتشان، مشکلاتشان، علاعقشان با هموطنانشان متفاوت شده. کوندرا می گوید کسی که برای همیشه از وطن کوچ می کند باید منتظر شنیدن خبر از دست رفتن عزیزان باشد. او می گوید کسانی که بازگشت به وطن را بر می گزینند، به جای جستجوی پر شور ناشناخته (ماجرا)، قداست بخشیدن به شناخته شده (بازگشت) را انتخاب کرده اند. کوندرا در قسمتهایی از کتاب به ماجرای زندگی مهاجری چک که در فرانسه زندگی می کند اشاره می کند و از صمیمیت مردم چک بر عکس فرانسوی ها می گوید، که به نظر من این مسئله برای ما ایرانی ها با توجه به اختلافات فرهنگی با اروپایی ها به کلی می تواند متفاوت تر و حاد تر باشد. در مجموع من چنین ترسی را نسبت به محیط جدید و اختلافات فرهنگی احساس نمی کنم ولی بازگشت دوباره به وطن هنوز برایم بزرگترین سوال است.

امین